Nola jakin dezaket ezkerrekoa ala eskuinekoa naizen?

Modu fidagarriena proposamen zehatzei erantzutea da (zergak, etxebizitza, immigrazioa, abortua, lurralde-eredua), etiketa bat aukeratu beharrean. Afinitate-test batek zure erantzunak alderdien jarrera dokumentatuekin alderatzen ditu eta hainbat ardatzetan kokatzen zaitu.

Izan daiteke ekonomian ezkerrekoa eta gizarte-gaietan kontserbadorea?

Bai. Ekonomia (Estatu eta zerga gehiago edo gutxiago) eta gizarte-balioak (abortua, eutanasia, segurtasuna) ardatz desberdinak dira, eta jende asko ez dago alde berean bietan. Horregatik, erabilgarriagoa da hainbat ardatzetako posizio bati buruz hitz egitea etiketa bakar bati buruz baino.

Testak esaten dit nori bozkatu?

Ez. Zure erantzunak zein alderdirekin eta zein gaitan datozen gehien bat erakusten dizu, jarrera bakoitzaren iturriarekin. Erabakia zurea da, eta komeni da programa osoak irakurtzea.

Zer gertatzen da ez banaiz inongo alderdirekin identifikatzen?

Ohikoa da. Emaitzak alderdi guztiekiko bat-etortze ehunekoak erakusten ditu, ez lehenengoarena bakarrik, eta baieztapenez baieztapen ikus dezakezu non bat egiten duzun eta non ez bakoitzarekin.

Ezkerrekoa ala eskuinekoa naiz? Nola jakin eta zein alderdiren antza duzun

Jende askok ez daki ezkerrekoa ala eskuinekoa den, eta ez da harritzekoa: etiketek gauza asko nahasten dituzte aldi berean. Baliteke zerga handiagoak nahi izatea ondare handientzat eta, aldi berean, okupazioaren aurkako lege gogorragoak. Hori ezkerrekoa ala eskuinekoa da? Begiratzen duzun ardatzaren araberakoa da.

Gida honetan azaltzen dizugu zer esan nahi duten ardatz horiek gaur egungo Espainiako politikan eta nola jakin zein alderdiren antza duzun gehien azaroaren 29ko hauteskunde orokorrei begira.

Ezkerra eta eskuina: nondik datozen eta zer esan nahi duten gaur

Bereizketa 1789ko Frantziako Batzarrean sortu zen, erregearen boterea mugatzearen aldekoak ezkerrean eseri zirenean eta ohiko ordenaren defendatzaileak eskuinean. Gaur, Espainian, batez ere ekonomiaz hitz egiteko erabiltzen da:

Ezker ekonomikoa: Estatuaren eginkizun handiagoa, zerga progresiboagoak, erregulazio gehiago (adibidez, alokairuaren prezioa mugatzea) eta zerbitzu publikoetan gastu handiagoa.
Eskuin ekonomikoa: zerga gutxiago, merkatu-askatasun handiagoa, erregulazio gutxiago eta sektore pribatuarekiko lankidetza handiagoa.

Baina ekonomia zati bat besterik ez da. Espainiako politika ulertzeko, beste bi ardatz behar dira gutxienez.

Espainiako politikaren hiru ardatzak

1. Ardatz ekonomikoa: ezkerra ala eskuina

Zergak, gutxieneko soldata, pentsioak, etxebizitza, energia. Adibidez: errenta altuenei zergak igo behar zaizkie? Estatuak alokairua mugatzeko aukera izan behar du eremu tentsionatuetan? Alderdi bakoitzak zer erantzuten duen ikus dezakezu gure zerga, soldata eta pentsioen konparazioan eta etxebizitzakoan.

2. Ardatz soziala: aurrerakoia ala kontserbadorea

Abortua, eutanasia, trans legea, genero-indarkeria, segurtasuna, immigrazioa. Hemen, ekonomian ezkerrekotzat jotzen duten pertsona asko kontserbadoreak dira gairen batean, eta alderantziz. Alderdi bakoitzaren jarrerak abortua, eutanasia eta eskubideak eta immigrazioa ataletan daude.

3. Lurralde-ardatza: zentralista ala plurinazionala

Espainiako ardatzik berezkoena da: amnistia, Kataluniaren finantzaketa, autodeterminazio-erreferenduma, hizkuntza ofizialkideak, autonomia-eskumenak. Horrek azaltzen du zergatik ekonomian hurbil dauden alderdiek, nazionalista batzuek eta estatu mailakoek kasu, beste gai batzuetan modu desberdinean bozkatzen duten. Amnistia, Katalunia eta lurralde-eredua atalean duzu.

Zergatik geratzen da motz etiketa bakar bat?

Alderdiak ere ez direlako lerro zuzen batean sartzen. Bi alderdi oso hurbil egon daitezke ekonomian eta oso urrun lurralde-ardatzean, edo ia guztian bat etorri immigrazioan izan ezik. Gure estatistiketan ikus dezakezu zein alderdik duten antz handiena elkarren artean eta zein gaitan banatzen diren.

Gauza bera gertatzen da pertsonekin. Horregatik, «ezkerrekoa ala eskuinekoa naiz?» galdetu beharrean, erabilgarriagoa da zeure buruari galdetzea zer iritzi duzun proposamen zehatz bakoitzaz.

Nola jakin zeinen antza duzun gehien

Gure testak hori bera egiten du:

Programetatik, Kongresuko bozketetatik eta alderdien adierazpenetatik ateratako baieztapen zehatzak aurkezten dizkizu.
«Erabat ados»-etik «erabat aurka»-ra erantzuten duzu, edo argi ez dituzunak saltatzen dituzu. Gehien axola zaizkizun gaiak marka ditzakezu, bikoitza balio dezaten.
Zure erantzunak alderdi bakoitzaren jarrera dokumentatuarekin alderatzen ditugu eta guztiekiko bat-etortze ehunekoa erakusten dizugu.
Ardatz ekonomikoan, sozialean eta lurraldekoan kokatzen zaitugu, alderdien ondoan.
Baieztapen bakoitza ireki eta alderdi bakoitzak zer defendatzen duen eta zein iturritan oinarritzen den ikus dezakezu.

Zure erantzunak zure nabigatzailean prozesatzen dira eta ez dira inongo zerbitzaritan gordetzen.

Kokatzen lagunduko dizuten galdera batzuk

Testa egin aurretik, pentsatu zer erantzungo zeniekeen baieztapen hauei (denak daude testean):

Ondare handiei eta errenta altuenei zergak igo behar zaizkie.
Legea aldatu behar da okupak 24 edo 48 ordutan kanporatzeko.
Espainian dagoeneko bizi eta lan egiten duten egoera irregularreko etorkinak erregularizatu behar dira.
Prozesuan (procés) inplikatutakoentzako amnistia-legea neurri egokia izan zen.
Zentral nuklearren bizitza luzatu behar da, itxi beharrean.

Zure erantzunak ez badoaz guztiak norabide berean, normala da: jende gehienak bloke desberdinetako posizioak konbinatzen ditu.

Eta testaren ondoren

Emaitza orientagarria da. Erabili abiapuntu gisa gehien bat egiten duzun alderdien proposamenak irakurtzeko, baita gutxien bat egiten duzunenak ere. Bakoitzaren laburpen bat duzu 2026ko hauteskunde-programetan.

Egin 29N afinitate-testa bi minutu inguruan, eta jakin non kokatzen zaren eta zein alderdirekin egiten duzun bat gehien.